Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 marca 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska

Protokolant: Emilia Wielgus

po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym

sprawy Ł. S. (1)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.

o przeniesienie odpowiedzialności za należności z tytułu składek

na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.

od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu

z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt VIII U 2059/20

1.  oddala apelację,

2.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. na rzecz Ł. S. (1) kwotę 2700 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.

Marta Sawińska

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 sierpnia 2020 r., nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział w P. na podstawie art. 108 § 1, w zw. z art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i 4 i art. 109 § 2 pkt 1 i art. 91, art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa oraz art. 31 i art. 32, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych orzekł odpowiedzialność Ł. S. (1) jako członka zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w P., za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych należności składkowych na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 29 439,97 zł, w tym:

- na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 22 267,56 zł, w tym:

a) 16 534,76 zł z tytułu składek za okres od 08/2016 do 07/2017,

b) 4 515,00 zł z tytułu odsetek za zwłokę na dzień 10 sierpnia 2020 r.,

c) 1217,80 zł – z tytułu kosztów egzekucyjnych,

- na ubezpieczenie zdrowotne – w łącznej kwocie 5 403,58 zł, w tym:

a) 3 989,98 zł z tytułu składek za okres od 09/2016 do 07/2017,

b) 1088,00 zł z tytułu odsetek za zwłokę na dzień 10 sierpnia 2020 r.,

c) 325,60 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych,

- na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w tym:

a) 1320,93 zł z tytułu składek za okres od 09/2016 do 07/2017,

b) 360 zł z tytułu odsetek za zwłokę na dzień 10 sierpnia 2020 r.,

c) 87,90 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Ł. S. (1) w spornym okresie pełni funkcję Członka Zarządu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Ł. S. (1), wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, że nie ponosi on odpowiedzialności za zobowiązania spółki wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wymienione w zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Dodatkowo odwołujący wniósł o zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że choć pełnił funkcję prezesa zarządu (...) sp. z o.o., nie miał możliwości rzeczywistego prowadzenia spraw spółki.

Decyzją z dnia 28 kwietnia 2022 r. organ rentowy zmienił decyzję z dnia 10 sierpnia 2020 r. w zakresie wysokości zobowiązania, które zamiast dotychczasowej kwoty 55 004,44 zł wynosiło 45 244,14 zł, co było skutkiem uporządkowania konta płatnika składek.

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. VIII U 2059/20 Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z mienił w całości wyżej wskazane decyzje i stwierdził, że odwołujący Ł. S. (1) nie ponosi odpowiedzialności z tytułu nieopłaconych należności składkowych, odsetek i kosztów egzekucyjnych określonych w decyzji (pkt I wyroku) oraz zasądził od pozwanego na rzecz odwołującego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 3600 zł wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty (pkt II wyroku).

Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego były następujące ustalenia faktyczne i prawne:

(...) sp. z o.o. z siedzibą w P. prowadziła działalność gospodarczą na podstawie wpisu do KRS pod numerem (...). Prezesem zarządu spółki w okresie od 17 sierpnia 2016 r. do 17 lipca 2017 r. był Ł. S. (1). Był wówczas jedynym członkiem zarządu spółki. Przedmiotem działalności spółki jest działalność taksówek osobowych.

D. C. był członkiem Rady Nadzorczej (...) sp. z o.o. oraz posiadał udziały w spółce.

Dnia 9 grudnia 2014 r. R. K. złożył rezygnację ze stanowiska prezesa spółki (...). Pomimo powyższego, R. K. nadal działał w imieniu spółki.

Dnia 7 czerwca 2016 r. R. K., działając w imieniu (...), zawarł umowę o pracę z M. S. (1) zatrudniając ją na stanowisku radiotelefonistki-dyspozytorki w niepełnym wymiarze czasu pracy na czas określony od 8 sierpnia 2016 r. do 30 września 2016 r. Jej wynagrodzenie określono na kwotę 925 zł brutto.

Dnia 1 lipca 2016 r. R. K., działając w imieniu (...), zawarł umowę o pracę z M. S. (2) zatrudniając ją na stanowisku radiotelefonistki-dyspozytorki w pełnym wymiarze czasu pracy na czas określony od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2016 r. Jej wynagrodzenie określono na kwotę 1850 zł brutto.

Dnia 19 sierpnia 2016 r. R. K., działając w imieniu (...), zawarł umowę o pracę z B. A., zatrudniając ją na stanowisku radiotelefonistki-dyspozytorki w pełnym wymiarze czasu pracy na czas określony od 19 sierpnia 2016 r. do 30 września 2016 r. Jej wynagrodzenie określono na kwotę 1850 zł brutto.

Dnia 30 września 2016 r. R. K., działając w imieniu (...), zawarł umowę o pracę na czas nieokreślony z B. A.. Pozostałe warunki zatrudnienia pozostały bez zmian.

Dnia 30 września 2016 r. R. K., działając w imieniu (...), zawarł umowę o pracę na czas nieokreślony z M. S. (1). Pozostałe warunki zatrudnienia pozostały bez zmian.

B. A.. M. S. (1) oraz M. S. (2) wystąpiły przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. z powództwem o wypłatę zaległych pensji i odszkodowań.

Dnia 22 sierpnia 2016 r. (...) sp. z o.o. złożyła wniosek w Sądzie Rejonowym Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział VIII Gospodarczy KRS o zmianę danych w rejestrze, które dotyczył zmiany adresu oraz ujawnienia zmian w zakładzie zarządu spółki.

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2016 r. Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział VIII Gospodarczy KRS dokonał wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym zmieniając adres siedziby (...) sp. z o.o. na ul. (...) w P., a także dane osób wchodzących w skład zarządu – wpisując Ł. S. (1).

Dnia 24 września 2016 r. odwołujący spotkał się z R. K. w siedzibie (...) sp. z o.o., który odmówił odwołującemu przekazania dokumentów oraz kluczy do siedziby spółki. Na spotkaniu obecni byli D. C., M. J. oraz D. R. (1).

Mimo wyboru na prezesa zarządu, odwołujący nie miał żadnego dostępu do dokumentów spółki czy jej kont, bowiem poprzedni zarządu utrudniał mu dostęp do nich. Ł. S. (1) nie mógł wejść do ówczesnej siedziby spółki. Próbował w tym zakresie skorzystać z pomocy Policji, jednak ta odmówiła interwencji, uznając że są to wewnętrzne sprawy spółki. Wobec powyższego przeniósł siedzibę spółki na ul. (...), jednak taksówkarze zrzeszeni przez (...) sp. z o.o. nadal przyjeżdżali do starej siedziby, a także uiszczali opłatę na stare konto. Wynikało to z faktu, iż poprzedni zarząd nadal dysponował numerem telefonu korporacji taksówkarskiej. Jednocześnie powołali oni stowarzyszenie (...), które miało siedzibę przy ul. (...) w P.. W ramach stowarzyszenia działał również odwołujący.

Do pracy w Stowarzyszeniu (...) przeniosły się też radiotelefonistki – A. C., A. P., D. R. (2), B. S., które rozwiązały umowy o pracę z (...) sp. z o.o. Stowarzyszenie (...) otrzymało numer (...) w ramach umowy cesji zawartej z (...) sp. z o.o.

Dnia 1 lutego 2017 r. odwołujący złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez R. K. na szkodę spółki (...) poprzez zawarcie szeregu umów o pracę z osobami, które faktycznie pracy nie świadczyły.

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r. Prokuratura Rejonowa (...) w P. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie. Odwołujący złożył zażalenie na powyższe postanowienie.

Dnia 17 lipca 2017 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. odwołało Ł. S. (1) z funkcji Prezesa Zarządu Spółki oraz powołało na to stanowisko L. K..

W okresie od 08/2016 do 10/2016 (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. zgłosiło do ubezpieczeń społecznych A. Ł., M. H., M. S. (2), M. S. (1), I. S. oraz B. A.. Jednocześnie w okresie od 11/2016 do 07/2017 płatnik składek nie składał dokumentów rozliczeniowych.

A. Ł. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2016 r. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

M. H. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 31 października 2016 r. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Nie została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych.

M. S. (2) została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2016 r. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

M. S. (1) została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 1 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r. oraz od 7 czerwca 2016 r. do 31 października 2016 r. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

I. S. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 1 listopada 2014 r. do 29 lutego 2016 r. oraz od 10 czerwca 2016 r. do 30 września 2016 r. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

B. A. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 19 sierpnia 2016 r. do 31 października 2016 r. oraz od 2 października 2017 r. do 31 lipca 2018 r. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W sierpniu 2016 r. odwołujący uzyskał dostęp do siedziby spółki z uwagi na interwencję ZKZL, który przejął lokal. Lokal był pusty, nie prowadzono w nim działalności gospodarczej, a także nie przechowywano żadnych dokumentów.

Odwołujący nie składał wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, w którym zmienił w całości wyżej wskazane decyzje i stwierdził, że odwołujący Ł. S. (1) nie ponosi odpowiedzialności z tytułu nieopłaconych należności składkowych, odsetek i kosztów egzekucyjnych określonych w decyzji oraz zasądził od pozwanego na rzecz odwołującego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 3600 zł wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Sąd Okręgowy podkreślił, że przedmiotem sporu było ustalenie, czy organ rentowy zasadnie stwierdził, że Ł. S. (1) jako Prezes Zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych, za okresy wskazane w decyzji. Podkreślił, że odwołujący nie kwestionował istnienia wskazanych zaległości składkowych i okresów w jakich zaległości te powstały oraz tego, że ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne, ażeby należności te zostały spłacone. Bezsporne było też i to, że nie złożył on wniosku o ogłoszenie upadłości. Mimo to, odwołujący podnosił, że nie miał on faktycznej możliwości kierowania spółką.

Następnie Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 32 i 33 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio wskazane tam przepisy z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepisy te określają to, w jakich okolicznościach odpowiedzialnością za nieuiszczone składki organ rentowy może obciążyć osoby trzecie. Co istotne, odpowiedzialność ta obejmuje nie tylko składki na ubezpieczenia społeczne, ale również na ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (vide uchwała Sądu Najwyższego z 4.06.2008 r. w sprawie II UZP 3/08 OSNP 2009/11-12/148).

Kwestie odpowiedzialności za zaległości podatkowe, a co za tym idzie i składkowe, członków zarządu spółek reguluje art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu :

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z § 2 powołanego przepisu odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Nadto § 4 art. 116 stanowi, że przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.

Z wyżej wymienionych przepisów wynika jednoznacznie, iż dla orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązania z tytułu składek konieczne jest wykazanie istnienia zaległości, bezskuteczności egzekucji oraz tego, że dana osoba pełniła funkcję członka zarządu w czasie, kiedy zaległości powstały. Ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywa na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Co istotne, w myśl obowiązujących przepisów, odpowiedzialnością za dane składki jest obarczony członek/członkowie zarządu, za kadencji których zaległości powstały, a nie ten kto został powołany do zarządu po ich powstaniu, kiedy zobowiązania nadal istniały.

Członek zarządu jest natomiast zobowiązany do wykazania przesłanek egzoneracyjnych.

Przesłanka braku winy, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p., dotyczy zarówno winy umyślnej, jak i nieumyślnej, a tej ostatniej zarówno w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa. Dla wykazania omawianej przesłanki egzoneracyjnej nie wystarczy bowiem subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych. Członek zarządu powinien bowiem orientować się w sprawach podmiotu, którym zarządza, szczególnie w odniesieniu do stanu majątkowego spółki i ciążących na niej zobowiązań tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów podatkowych i do sytuacji zadłużenia spółki oraz stanu jej niewypłacalności.

Zatem w niniejszej sprawie należało odpowiedzieć na pytanie, czy brak możliwości faktycznego zarządzania spółką przez odwołujący może być uznany za przesłankę uwalniającą go od odpowiedzialności za zaległości składkowe. Zasadnicze znaczenie dla oceny braku możliwości zarządzania spółki mają przyczyny, dla których członek zarządu w okresie, w którym powstała zaległość składkowa, ograniczał się do biernego piastowania funkcji w organie. Wina członka zarządu spółki prawa handlowego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości powinna być oceniana według kryteriów prawa handlowego, czyli według miary podwyższonej staranności oczekiwanej od osoby pełniącej funkcje organu osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą, miary staranności uwzględniającej pewne (podwyższone) ryzyko (gospodarcze) związane z prowadzeniem tej działalności.

Można przyjąć, że w katalogu okoliczności wyłączających winę członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości mieszczą się okoliczności związane z jego osobą (jak np. ciężka choroba uniemożliwiająca mu działanie) czy takie, które wpływają na ocenę dochowania przez niego należytej staranności w monitorowaniu stanu majątkowego spółki.

I tak, brak możliwości wglądu skarżącego do dokumentacji spółki może stanowić o braku winy członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości, o ile da się ustalić, że było to spowodowane okolicznościami, za które członek zarządu nie ponosi obiektywnie odpowiedzialności, i jednocześnie przy wykorzystaniu prawnie dostępnych środków przeszkód tych nie był w stanie usunąć (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2022 roku, sygn. akt III FSK 1126/21).

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że odwołujący nie został dopuszczony do wykonywania swojej funkcji przez byłego prezesa płatnika składek – R. K., który blokował odwołującemu dostęp do siedziby spółki, dokumentów oraz kont płatnika składek. Odwołujący nie miał zatem wiedzy o zobowiązaniach płatnika oraz realnego wpływu na ich regulowanie. Podkreślenia wymaga, że odwołujący podejmował liczne próby, by przejąć kontrolę nad spółką i uzyskać pełną wiedzę o jej stanie, zarówno na drodze prawnej (postępowanie rejestrowe) jak i faktycznej, jednak na każdym etapie był on sabotowany przez R. K.. R. K., mimo rezygnacji ze stanowiska Prezesa Zarządu, nie przestał zaciągać nowych zobowiązań w imieniu płatnika składek, a nadto nadal posługiwał się tytułem Prezesa Zarządu płatnika składek. Dopiero współdziałanie odwołującego oraz ZKZL – wynajmującego płatnikowi składek pomieszczenia na jego siedzibę – doprowadziło do wejścia odwołującego na jej teren, tuż przed przejęciem lokalu. W siedzibie płatnik nie było już jednak żadnych dokumentów. Trafne jest zatem uznanie, że odwołujący był pozbawiony możliwości faktycznego zarządzania spółką, dostępu do jej dokumentacji, czego wyłączną przyczyną było działanie osób trzecich. Ostatecznie, z uwagi na konflikt między odwołującym, a byłym prezesem zarządu, odwołujący został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu.

Odwołujący wykazał zatem, że niezłożenie wniosku o upadłość płatnika składek nastąpiło bez jego winy, a zatem możliwe było uwolnienie go od zobowiązań składkowych płatnika.

Wobec powyższego Sąd I instancji, mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz przeprowadzone rozważania prawne, na podstawie cytowanych przepisów prawa materialnego i art. 477 ^{( 14)} § 2 k.p.c. zmienił decyzje wskazane w wyroku stwierdzając, że Ł. S. (1) nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania składkowe (...) sp. z o.o. za okresy wskazane w tych decyzjach – pkt I wyroku.

Odnośnie kosztów postępowania wskazano, że zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

W niniejszej sprawie o kosztach zasadniczo należało orzec na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 15 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia odwołania i zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział w P. na rzecz odwołującego kwotę 3600 zł w oparciu o wartość przedmiotu sporu. O odsetkach sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. – pkt II wyroku.

Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1.  Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:

a.  art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że odwołujący Ł. S. (1) jako jednoosobowy członek zarządu pełniący funkcję prezes zarządu spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. nie ponosi odpowiedzialności z tytułu nieopłaconych przez spółkę składek w kwocie 29.440 zł, powstałych w okresie sprawowania przez niego zarządu tj. od 17 sierpnia 2016 do 17 lipca 2017 r., bowiem odwołujący w toku postępowania sądowego wykazał brak winy w niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy odwołujący nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, skoro z samych zeznań odwołującego wynika, że świadomie podjął się w tym samym czasie działania w dwóch podmiotach będących korporacjami taksówkarskimi wzajemnie wobec siebie konkurencyjnych tj. spółce (...) i stowarzyszeniu (...), że działania odwołującego miały charakter konkurencyjny w stosunku do spółki, której był prezesem zarządu, (cesja numeru ze spółki na stowarzyszenie wraz z częścią klientów spółki, rozwiązanie w spółce umów o pracę z częścią pracownic centrali telefonicznej i zatrudnienie ich w stowarzyszeniu, nawiązanie współpracy z taksówkarzami pracującymi dotąd ze spółką, przyjęcie funkcji wiceprezesa zarządu stowarzyszenia czy przeniesienie siedziby spółki i stowarzyszenia do jednej siedziby w P. przy ul. (...)) co doprowadziło do pogłębienia istniejącego konfliktu między ww. konkurencyjnymi podmiotami i uniemożliwiło całkowicie prowadzenie działalności gospodarczej w spółce (...) od momentu objęcia zarządu przez odwołującego, i co przesądza wprost, o niewykazaniu przez Skarżącego braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość,

b.  art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny zebranych dowodów i pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie że odwołujący obejmując zarząd spółki (...) sp. z o.o. miał świadomość zadłużenia spółki (okoliczność przyznana), miał świadomość istnienia konfliktu w chwili obejmowania zarządu (okoliczność przyznana), między władzami i taksówkarzami z (...) sp. z o.o. czyli korporacji taksówkarskiej działającej od 1993 r. w P. przy ul. (...), korzystającej z numeru centrali korporacyjnej (...) „My wozimy, jedziesz ty”, i zdobytej klienteli dzięki rozpoznawalnemu ww. numerowi, a później utworzonym Stowarzyszeniem (...) działającej w P., również przy ul. (...), która była podmiotem konkurencyjnym wobec spółki - w którym to podmiocie taksówkarskim odwołujący był początkowo jedynie kierowcą taksówki, a później równolegle z pełnieniem zarządu w spółce, był także wiceprezesem Stowarzyszenia, co zgodnie z logiką obrotu gospodarczego i jego bezpieczeństwem oraz doświadczeniem życiowym nie mogło wpływać na pozytywne postrzeganie odwołującego przez część pracowników oraz część kierowców (...) jako osoby zaufanej, działającej w interesie spółki, a wręcz odwrotnie jako osoby działającej wyłącznie w interesie stowarzyszenia, co logicznie wnioskując mogło przyczynić się do braku dostępu do dokumentacji i zasobów spółki,

c.  art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny zebranych dowodów i pominięcie przy dokonywaniu ustaleń, faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie że odwołujący po wpisaniu do KRS jego osoby jako prezesa zarządu spółki nie wykazał należytej staranności i nie podjął nawet próby uzyskania w ZUS informacji w zakresie osób zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych, bo jak zeznał, był przekonany, że już „wszyscy są pozwalniani”, bo z częścią pracownic obsługujących centrale telefoniczną rozwiązano umowy o prace i zatrudniono w stowarzyszeniu,

d.  art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny zebranych dowodów i pominięcie przy dokonywaniu ustaleń, faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie że odwołujący zeznał na rozprawie, że świadek D. C. jako członek Rady Nadzorczej spółki rozwiązał umowy pracownicze i nawiązał nowe ze stowarzyszeniem, bo „on zajmował się dokumentacja pracowniczą, znaczy miał dostęp przez chwilę jak tam był za pana R. K.” [00:44:01:508], co przeczy twierdzeniu o braku dostępu do dokumentacji spółki,

e.  art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny zebranych dowodów i pominięcie przy dokonywaniu ustaleń, faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie że odwołujący zeznał, że w pewnym momencie przestał się już spółką interesować [00.45.35.804] i jednocześnie nie złożył rezygnacji w sytuacji, jak twierdzi nie miał możliwości zarządzania spółka,

f.  art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny zebranych dowodów i pominięcie przy dokonywaniu ustaleń, faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie, że nadzwyczajne zgromadzenie wspólników(...) sp. z o.o. w dniu 17 lipca 20217 r. zostało zwołane przez wskazanych w akcie wspólników spółki - na mocy upoważnienia udzielonego wspólnikom na podstawie art. 237 KSH przez Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu VIII Wydział Gospodarczy KRS postanowieniem z dnia 17 maja 2021 r. gdzie w zatwierdzonym porządku obrad było podjęcie uchwały nr(...)w sprawie odwołania z funkcji prezesa zarządu Ł. S. (1) i uchwały w przedmiocie odwołania wszystkich członków Rady Nadzorczej i dopiero w chwili rozdania kart do głosowania i zarządzenia głosowania nad uchwałą o odwołaniu skarżącego Ł. S. (1), skarżący złożył rezygnację z funkcji prezesa zarządu z powodu niemożności uzyskania dokumentów finansowych od poprzedniego zarządu - co oznacza, że złożenie rezygnacji zostało wymuszone porządkiem obrad, nie było aktem dobrowolnym, bo okoliczności które wskazał ustępujący dopiero po 11 miesiącach odwołujący, istniały według twierdzeń Ł. S. przynajmniej w dniu 24 sierpnia 2016 r., gdy składał zawiadomienie o ukrywaniu przez R. K. dokumentów spółki (...).

2.  Naruszenie prawa materialnego art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez błędne jego zastosowanie w stosunku do członka zarządu, który przez 11 miesięcy nie zasięgnął informacji w organie rentowym o stanie i liczbie osób zgłoszonych do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, o ewentualnych zaległych składkach z tego tytułu, podnosząc przy tym brak dostępu do dokumentacji spółki wynikającej z konfliktu z byłym zarządem i jednocześnie pozostając w konflikcie interesów jako prezes zarządu spółki i wiceprezes konkurencyjnego stowarzyszenia, na rzecz którego dokonał cesji numeru abonenckiego, przeniesienia części pracowników i kierowców spółki i który złożył rezygnację na zgromadzeniu zwołanym za zgodą Sądu dopiero w chwili podejmowania uchwały w przedmiocie jego odwołania, co nie pozwala uznać, że bez winy nie złożył wniosku w przedmiocie upadłości spółki.

Wskazując na powyższe wniósł o:

1)  zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania oraz

2)  zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje,

ewentualnie,

3)  uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym za II instancję.

4)  przeprowadzenie dowodu z kopii:

- aktu notarialnego z dnia 17 lipca 2017 r. wraz z pełnomocnictwem w celu wykazania faktu zwołania zgromadzenia wspólników z upoważnienia sądu z uwagi na zaniechanie zarządu sprawowanego przez Ł. S. (1), w tym sekwencji zdarzeń korporacyjnych w postaci przyjęcia porządku obrad przewidującego podjęcie uchwały w przedmiocie odwołania Ł. S. oraz następczego złożenia rezygnacji w momencie rozdania kart do głosowania (kopia aktu notarialnego została złożona przez odwołującego, ale bez pełnomocnictwa),

- upoważnienia z dnia 6 października 2016 r. w celu wykazania braku zgody wskazanych tam wspólników na działania Ł. S., w tym na cesję numeru do konkurencyjnego stowarzyszenia,

- pisma (...) SA z dnia 11 kwietnia 2018 r. w celu wykazania faktu, że dokonana przez odwołującego cesja numeru ze spółki na konkurencyjne stowarzyszenie była błędna.

W odpowiedzina apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. odwołujący Ł. S. (1) wniósł o:

1.  oddalenie apelacji organu w całości;

2.  zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

3.  oddalenie wniosków dowodowych wskazanych w pkt 3 ppkt 4 petitum apelacji bowiem wszystkie te dowody były możliwe do powołania przed Sądem I instancji i nie zaistniały żadne okoliczności uzasadniające powołanie tych dowodów dopiero na etapie apelacji.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Wniesiona przez odwołującego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. apelację okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok, wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy, przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe oraz dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w granicach zasad logiki formalnej i doświadczenia życiowego, zgodnie ze swobodną oceną dowodów w myśl art. 233 § 1 k.p.c. Sąd orzekający wskazał w pisemnych motywach wyroku, jaki stan faktyczny oraz prawny stał się podstawą jego rozstrzygnięcia oraz podał, na jakich dowodach oparł się przy jego ustalaniu, stosując przy tym prawidłową wykładnię przepisów prawnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd I instancji nie wykroczył zatem poza ramy swobodnej oceny dowodów, a dokonana przez niego ocena nie pozostaje w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Przedmiotem niniejszej sprawy było ustalenie tego, czy organ rentowy zasadnie przeniósł odpowiedzialność za nieuiszczone przez (...) sp. z o.o. składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na Ł. S. (1) jako prezesa zarządu. Przy czym podkreślić należy, że odwołujący nie kwestionował istnienia wskazanych zaległości składkowych i okresów w jakich zaległości te powstały oraz tego, że ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne, ażeby należności te zostały spłacone. Bezsporne było również to, że nie złożył on wniosku o ogłoszenie upadłości, podnosił jednak, że nie miał on faktycznej możliwości kierowania spółką.

Sąd Apelacyjny przypomina, że zgodnie z przepisem art. 116 § 1 ordynacji podatkowej (o.p.), za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do przepisu art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Zgodnie z art. 116 § 4 o.p. przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.

Osoby trzecie, odpowiadające całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe podatnika solidarnie z podatnikiem, odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

W myśl zaś art. 108 § 1, organ podatkowy władny jest orzec o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w drodze decyzji.

Zgodnie z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na ubezpieczenia społeczne mają odpowiednie zastosowanie enumeratywnie wymienione przepisy Ordynacji podatkowej. Stosownie natomiast do treści art. 32 cyt. ustawy do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Przy tym, do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio przepisy regulujące odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe.

Konstrukcja przywołanych przepisów wskazuje, że przesłanki odpowiedzialności członków zarządu podzielić można na pozytywne i negatywne, zwane także egzoneracyjnymi. Pozytywne przesłanki to takie, których spełnienie rodzi odpowiedzialność członka zarządu. Natomiast przesłankami negatywnymi (egzoneracyjnymi) są okoliczności, których brak zaistnienia, w powiązaniu ze spełnieniem przesłanek pozytywnych, stanowi podstawę wydania decyzji o odpowiedzialności osoby zarządzającej. Zadaniem organu podatkowego zamierzającego obciążyć członków zarządu spółki kapitałowej jej zaległościami podatkowymi jest zarówno wykazanie, że spełnione zostały w konkretnym przypadku przesłanki pozytywne jak i ustalenie, czy nie wystąpiły przesłanki negatywne, przy czym w odniesieniu do tych ostatnich (egzoneracyjnych) - poprzez użyty zwrot legislacyjny „a członek zarządu nie wykazał” - przepis wyraźnie przesuwa ciężar ich wykazania na podatnika.

Należy zwrócić uwagę, iż zasadniczą rolą regulacji art. 116 ustawy o ordynacji podatkowej jest ochrona interesów wierzycieli. Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, ale też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki. Stąd członkowie zarządu będąc uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki, w sytuacji, gdy spółka nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań mają obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego. Jeżeli członek zarządu nie wykona tego obowiązku, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, powinien wykazać, że pomimo zachowania należytej staranności, obiektywnie zaistniały przyczyny, które uniemożliwiły mu podjęcie działań zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego.

O subsydiarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości składkowe spółki można mówić w sytuacji, gdy powstaną w czasie pełnienia funkcji, a egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Jest to tzw. przesłanka pozytywna odpowiedzialności subsydiarnej. Natomiast jeśli członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, bądź wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości/niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, albo też wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, to podlega zwolnieniu z tej odpowiedzialności. Jest to tzw. przesłanka negatywna odpowiedzialności, jednak inicjatywa dowodowa w zakresie jej wykazania, spoczywa na osobie pociągniętej do odpowiedzialności subsydiarnej.

Trzeba podkreślić, że w odniesieniu do przesłanek negatywnych należy w pierwszej kolejności zauważyć, że członek zarządu, który potencjalnie może odpowiadać jako osoba trzecia, powinien podjąć działania zmierzające do ich wykazania. Zatem to na nim w pierwszej kolejności spoczywa wykazanie tych okoliczności. Nie oznacza to równocześnie, że organ podatkowy nie ma obowiązku ustalania we współdziałaniu ze stroną, czy okoliczności, na które ona się powołuje, a wymienione w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p., w konkretnej sprawie faktycznie występują. Z konstrukcji przepisu art. 116 § 1 o.p. wynika, że w zakresie zwolnienia się z odpowiedzialności ciężar dowodu spoczywa na stronie, a ciężar dowodzenia na organie podatkowym. Uzyskanie pełnego i obiektywnego materiału dowodowego wiąże się z kwestią obowiązku dowodzenia i ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym. Obowiązek dowodzenia w postępowaniu podatkowym spoczywa na organie podatkowym, co wynika z treści art. 122 i 187 § 1 o.p. Taki sposób postępowania organu podatkowego wynika także z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, w której wyrażono pogląd, że w każdym wypadku wydania decyzji na podstawie art. 116 § 1 o.p. organ podatkowy zobowiązany jest wskazać istnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność (I SA/Lu 150/24, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 9 października 2024 r., LEX nr 3790761).

Przesłanka braku winy, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p., dotyczy zarówno winy umyślnej, jak i nieumyślnej, a tej ostatniej zarówno w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa. O braku winy w sytuacji niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych. Na brak winy można się powoływać zatem jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (III FSK 2548/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2024 r., LEX nr 3710774).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego, za chybiony w ocenie Sądu Apelacyjnego należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i wyprowadzenie ze zgromadzonych dowodów wniosków, które z nich nie wynikają, w szczególności w zakresie w jakim apelujący zarzucał, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że odwołujący nie ponosi odpowiedzialności z tytułu nieopłaconych składek przez Spółkę w okresie od 17 sierpnia 2016 r. do 17 lipca 2017 r. z uwagi na podjęcie przez odwołującego działania w Stowarzyszeniu w okresie, w którym pełnił również funkcję prezesa zarządu. Organ zarzucił także, iż działania odwołującego miały charakter konkurencyjny w stosunku do Spółki i że doprowadziło to do pogłębienia istniejącego konfliktu między konkurencyjnymi podmiotami oraz uniemożliwiło całkowicie prowadzenie działalności gospodarczej Spółce od momentu objęcia stanowiska prezesa zarządu przez odwołującego.

W ocenie Sądu Apelacyjnego - wbrew twierdzeniom apelującego - materiał dowodowy zebrany w sprawie nie dał podstaw do poczynienia ustaleń oczekiwanych przez apelującego. Sąd Okręgowy wskazał w uzasadnieniu swego orzeczenia dowody, na których się oparł przy rekonstrukcji stanu faktycznego, którym dał wiarę, a następnie w rozważaniach wyjaśnił, jakie wnioski faktyczne wyprowadził z tak przeanalizowanego materiału dowodowego.

Wskazując na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. skarżący zasadniczo podnosił pominięcie przez Sąd Okręgowy istotnych - jego zdaniem - dla wyniku sprawy faktów, które przeciwstawił własnej koncepcji. Zarzut błędnych ustaleń faktycznych nie może polegać jedynie na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego, ustalonego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów, choćby ocena ta również była logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym. W tym stanie rzeczy polemika z wyrażonym w ten sposób stanowiskiem, niepoparta przytoczeniem właściwej, dla możliwości jego zwalczenia, podstawy apelacyjnej nie mogła odnieść skutku.

W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie Sądu. W szczególności strona skarżąca powinna wskazać, jakie kryteria oceny naruszył Sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając. Skarżący może tylko wskazywać, posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, że Sąd rażąco naruszył zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego i że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt II CK 369/03). Uwzględnienie przez Sąd w ocenie materiału dowodowego powszechnych i obiektywnych zasad doświadczenia życiowego nie usprawiedliwia zarzutu przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów na tej tylko podstawie, że indywidualne i subiektywne doświadczenia strony są od tych zasad odmienne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 1999 r., sygn. akt II UKN 76/99, opubl. w OSNP 2000 nr 19 poz. 732).

W związku z powyższym apelujący powinien był zatem wykazać w wywiedzionej apelacji, że Sąd Okręgowy uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, gdyż tylko takie uchybienie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu.

Z kolei w ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe w sposób staranny, nieuchybiający zasadzie swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. Zgromadzone w niniejszej sprawie dowody Sąd I instancji oceniał wszechstronnie, tj. wiarygodność i moc poszczególnych dowodów oceniona została w odniesieniu do całokształtu pozostałych dowodów. Wbrew zarzutom apelującego - Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. prowadziła działalność gospodarczą na podstawie wpisu do KRS pod numerem (...). Przedmiotem działalności spółki jest działalność taksówek osobowych. W dniu 9 grudnia 2014 r. R. K. złożył rezygnację ze stanowiska prezesa spółki (...). W związku z powyższym na stanowisko Prezesa Zarządu wybrano Ł. S. (1), który pełnił funkcję Prezesa zarządu spółki w okresie od 17 sierpnia 2016 r. do 17 lipca 2017r., był wówczas jedynym członkiem zarządu spółki. Dnia 22 sierpnia 2016 r. (...) sp. z o.o. złożyła wniosek w Sądzie Rejonowym Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział VIII Gospodarczy KRS o zmianę danych w rejestrze, które dotyczył zmiany adresu oraz ujawnienia zmian w zakładzie zarządu spółki.

Pomimo powyższego (powołania nowego Prezesa Zarządu), R. K. nie zaprzestał działań w imieniu spółki (m.in. zawarł umowy o pracę z M. S. (1), M. S. (2), B. A.). Później osoby te wystąpiły przeciwko Radio (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. z powództwem o wypłatę zaległych pensji i odszkodowań (nie było to kwestionowane).

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz zeznań odwołującego i świadków przesłuchanych w niniejszej sprawie wynika, że odwołujący nie został dopuszczony do wykonywania swojej funkcji przez byłego prezesa płatnika składek – R. K., który blokował odwołującemu dostęp do siedziby spółki, dokumentów oraz kont płatnika składek. W dniu 24 września 2016 r. doszło do spotkania odwołującego z R. K. w siedzibie Radio (...) sp. z o.o., który odmówił odwołującemu przekazania dokumentów oraz kluczy do siedziby spółki. Na spotkaniu byli obecni D. C., M. J. oraz D. R. (1), którzy podczas składania zeznań przed Sądem I instancji potwierdzili powyższe okoliczności.

Z okoliczności ustalonych w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że mimo wyboru odwołującego na prezesa zarządu, nie miał żadnego dostępu do dokumentów spółki czy jej kont, bowiem poprzedni zarząd utrudniał mu dostęp do nich. Tym niemniej nie sposób w ocenie Sądu Odwoławczego zgodzić się ze stanowiskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jakoby odwołujący nie podjął żadnych kroków by uzyskać dostęp do spraw spółki oraz objąć stanowisko. Zwrócić uwagę należy, że w momencie, kiedy Ł. S. (1) nie mógł wejść do ówczesnej siedziby spółki, próbował w tym zakresie skorzystać z pomocy Policji, która ostatecznie odmówiła interwencji, uznając że są to wewnętrzne sprawy spółki. Wobec powyższego przeniósł siedzibę spółki na ul. (...), jednak taksówkarze zrzeszeni przez Radio (...) sp. z o.o. nadal przyjeżdżali do starej siedziby, a także uiszczali opłatę na stare konto. Powyższe wynikało to z faktu, iż poprzedni zarząd nadal dysponował numerem telefonu korporacji taksówkarskiej. Jednocześnie powołali (...) stowarzyszenie (...), które miało siedzibę przy ul. (...) w P.. W ramach stowarzyszenia działał również odwołujący.

W sierpniu 2016 r. odwołujący co prawda uzyskał dostęp do siedziby spółki z uwagi na interwencję (...), który przejął lokal, natomiast lokal był już pusty, nie prowadzono w nim działalności gospodarczej, a także nie przechowywano żadnych dokumentów. Zauważyć należy również, że po uzyskaniu wiedzy na temat umów o pracę zawartych z M. S. (1), M. S. (2), B. A. przez poprzedniego prezesa R. K. (który nie miał wówczas już uprawnień), odwołujący w dniu 1 lutego 2017 r. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez R. K. na szkodę spółki (...) poprzez zawarcie szeregu umów o pracę z osobami, które faktycznie pracy nie świadczyły. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r. Prokuratura Rejonowa (...) w P. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie, a odwołujący złożył zażalenie na powyższe postanowienie.

Powyższe czynności wbrew stanowisku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekonują, że odwołujący nie pozostawał w tej sytuacji bierny oraz podejmował liczne próby, by przejąć kontrolę nad spółką, jednak na każdym etapie był on sabotowany przez R. K. - co niewątpliwie zostało potwierdzone zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków. R. K., mimo rezygnacji ze stanowiska Prezesa Zarządu (w dniu 9 grudnia 2014r.), nie przestał zaciągać nowych zobowiązań w imieniu płatnika składek, a nadto nadal posługiwał się tytułem Prezesa Zarządu płatnika składek (m.in. zawierał umowy o pracę). Z uwagi na te ww. okoliczności odwołujący nie miał wiedzy o zobowiązaniach płatnika oraz realnego wpływu na ich regulowanie, stąd też nie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie sposób jednak jemu przepisać winy umyślnej bądź nieumyślnej, czy też niedbalstwa w tym zakresie. Z kolei zarzut Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie w jakim wskazywał, że z uwagi na ten stan rzeczy odwołujący winien był zrezygnować ze stanowiska Prezesa Zarządu jest zbyt daleko idący, albowiem odwołujący został wybrany na stanowisko Prezesa Zarządu, miał chęć i zamiar objąć stanowisko i wykazywał się aktywnością (w tym też 22 sierpnia 2016 r. złożył wniosek w Sądzie Rejonowym Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział VIII Gospodarczy KRS o zmianę danych w rejestrze, które dotyczył zmiany adresu oraz ujawnienia zmian w zakładzie zarządu spółki), ponadto podejmował działania by przejąć kontrolę nad spółką. Jak wynika z zeznań odwołującego potwierdzonych zeznaniami świadków jedynie zachowanie byłego prezesa R. K., który mimo własnej rezygnacji (w dniu 9 grudnia 2014 r.) i powołania nowego prezesa zarządu nie chciał ustąpić ze stanowiska, to niewątpliwie uniemożliwiało odwołującemu przejęcie kontroli nad sprawami spółki. Odwołujący jednak cały czas wykazywał się aktywności oraz chęcią przyjęcia kontroli nad spółką.

Z powyższych względów nie sposób uznać za zasadne również zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Mając na uwadze cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz przytoczone wyżej orzecznictwo Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że odwołujący wykazał, że niezłożenie wniosku o upadłość płatnika składek nastąpiło bez jego winy, a zatem możliwe było uwolnienie go od zobowiązań składkowych płatnika.

Reasumując - wskazane w apelacji zarzuty w żadnej mierze nie podważyły prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego. Zarzuty apelacji choć są dość obszerne to nie podważyły powyższych ustaleń, apelacja stanowi jedynie niezasadną polemikę z prawidłowymi ustaleniami i rozważaniami Sądu Okręgowego.

Uznając zatem zarzuty apelującego organu za nieuzasadnione, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił wniesioną apelację (punkt 1 wyroku).

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Mając powyższe na względzie zasądzono Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. na rzecz Ł. S. (1) kwotę 2700 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej (pkt 2 wyroku).

sędzia Marta Sawińska