Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 maja 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak

Protokolant: Beata Tonak

po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym

sprawy W. W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

o składki

na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze

z dnia 29 kwietnia 2024 r. sygn. akt IV U 570/24

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.

Wiesława Stachowiak

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...)., znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w N. stwierdził, że W. W. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, a zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 29.126,84 zł, w tym z tytułu: składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od 06.2018r. do 10.2023r. w kwocie: 21.774,84 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie: 7.352,00 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca W. W. zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej zmianę poprzez stwierdzenie, że nie jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu składek wskazanych w decyzji, zarzucając, że w sytuacji, gdy płaci składki na ubezpieczenie zdrowotne jako emeryt, organ rentowy w zaskarżonej decyzji bezzasadnie obciążył wnioskodawcę składkami na ubezpieczeni zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2024r. w sprawie IV U 570/24 Sąd Okręgowy w Zielonej Górze zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2022.2561 t.j.) do wydania decyzji o objęciu ubezpieczonego W. W. ubezpieczeniem zdrowotnym za okres od 2018-06 do (...)-10 właściwy jest Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Płatnik składek W. W. w okresie od 01.07.2000r. do 22.01.2024r. wykonywał pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usługowo-Handlowy (...) W. W. w N., której przeważającym przedmiotem była działalność w zakresie architektury oraz robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych.

Płatnik składek nie złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych druku zgłoszenia (...) z datą powstania obowiązku opłacania składek od 01.07.2000r., jak również od tego dnia nie zgłosił się z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

W dniu 11.04.2022r. płatnik składek wystąpił z wnioskiem o zmianę danych we wpisie działalności gospodarczej. Zakład wygenerował dokument (...) w trybie zmiany.

Pismem organu rentowego z 05.05.2022r. płatnik został poinformowany o braku dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych za okres od 01.07.2000r. Zakład zobowiązał płatnika do udzielenia wyjaśnień w zakresie braku zgłoszenia pozarolniczej działalności w ZUS oraz związanych z tym dokumentów rozliczeniowych w terminie 7 dni.

Pismem z dnia 31.05.2022r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. poinformował organ rentowy, iż W. W. złożył zeznania podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 za lata 2000-2021, w których wykazał przychody oraz dokonał wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w roku 2015 i 2016 oraz w latach 2019-2021.

Pismem z 23.05.2022r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zawiadomiła Zakład, iż płatnik składek w latach od 2000r. do nadal nie podlega ubezpieczeniu jako rolnik – nie figuruje w ewidencji KRUS.

Pismem z 14.07.2022r. organ rentowy ponownie zawiadomił płatnika o braku dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych za okres od 01.07.2000r. oraz ponownie zobowiązał go do udzielenia wyjaśnień z tym związanych w terminie 7 dni od otrzymania pisma.

Pismem z 16.01.2023r. organ rentowy zawiadomił płatnika o wszczęciu postępowania w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a pismem z 27.02.2023r. powiadomił płatnika o zakończeniu postępowania.

Powyższe skutkowało wydaniem przez organ rentowy decyzji z 16.03.2023r., w której stwierdzono, iż W. W. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresach: od 09.11.2000r. do 31.05.2001r.; od 01.08.2001r. do 12.04.2004r.; od 28.09.2004r. do 03.10.2004r.; od 01.12.2004r. do 16.05.2005r.; od 01.11.2005r. do 31.03.2008r.; 01.05.2008r. do 30.06.2008r., a podstawę wymiaru składek stanowią kwoty szczegółowo wymienione w tej decyzji za poszczególne miesiące. Natomiast w okresach: od 01.07.2000r. do 08.11.2000r.; od. 01.06.2001r. do 31.07.2001r.; od 13.04.2004r. do 27.09.2004r.; od 04.10.2004r. do 30.11.2004r.; od 17.05.2005r. do 31.10.2005r.; od 01.04.2008r. do 30.04.2008r. i od 01.07.2008r. do nadal, płatnik składek nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, ponieważ posiada inny tytuł do tych ubezpieczeń – podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u innego płatnika składek i w tym okresie nie przebywał na urlopie bezpłatnym.

Powyższa decyzja ZUS nie została zaskarżona przez płatnika składek. Decyzja stała się prawomocna z dniem 26.06.2023r.

W dniu 06.12.2023r. pozwany organ rentowy zawiadomił płatnika, o sporządzeniu z urzędu zgłoszeń (...), ZUS ZZA, zgodnie ze schematem podlegania do tych ubezpieczeń oraz deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA za okres od 07.2000r. do 10.2023r., zgodnie z treścią prawomocnej decyzji z 16.03.2023r.

Pismem z 08.12.2023r. organ rentowy zawiadomił płatnika składek o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, a pismem z 28.12.2023r. organ rentowy poinformował W. W. o zakończeniu ww. postępowania.

Powyższe skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji z 11.01.2024r.

Przedawnieniu uległy składki za okres od 07.2000r. do 05.2018r.

Na mocy decyzji organu rentowego z 13.08.2008r., nr (...) W. W. nabył prawo do emerytury od 01.07.2008r.

Płatnik składek nie miał świadomości obowiązku opłacania składek zdrowotnych z obu zbiegających się tytułów, tj. zarówno z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, jak i z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.

W oparciu o wyżej ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy wskazał, że odwołanie okazało się zasadne, ale z innych przyczyn, niż podniesione w odwołaniu.

Sąd Okręgowy powołał następnie art. 68 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2024.497 t.j.), zgodnie z którym do zakresu działania Zakładu należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych. Rodzaje ubezpieczeń społecznych określa art. 1 u.s.u.s. Natomiast z mocy art. 68 ust. 1 pkt 1c u.s.u.s., do zakresu działania Zakładu należy wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Zdaniem Sądu Okręgowego z porównania treści cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że o ile do zakresu działania Zakładu należy zarówno stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych, jak i wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenie społeczne, to odnośnie ubezpieczenia zdrowotnego art. 68 u.s.u.s. ogranicza właściwość rzeczową Zakładu do wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Właściwość rzeczową w zakresie rozstrzygania o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego określa art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2024.146 t.j.), który stanowi, że Prezes Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Należy dodatkowo zwrócić uwagę na treść art. 109 ust. 2 u.ś.o.s., zgodnie z którym, do spraw, o których mowa w ust. 1 nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Sąd Okręgowy wskazał, że decyzje dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym są wydawane przez Prezesa NFZ jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Uzasadnione jest to tym, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym osoby podlegającej obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu nie wymaga wydania w tym przedmiocie decyzji przez NFZ. Dlatego zbędne jest wydanie przez tę instytucję decyzji o objęciu danej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, kiedy oczywiste jest, że podlega ona z określonego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jeżeli podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jest w konkretnym przypadku sporne, wydanie przez Prezesa NFZ decyzji o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym jest konieczne i decyzja w tym przedmiocie musi poprzedzać wydanie przez organ rentowy decyzji na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 1 c u.s.u.s., dotyczącej wymierzenia i pobrania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Kompetencja organu rentowego do wystąpienia do Prezesa NFZ z wnioskiem o objęciem ubezpieczeniem zdrowotnym wynika z art. 109 ust. 3 u.ś.o.s.

W ocenie Sądu Okręgowego odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie, w sytuacji, gdy wnioskodawca neguje fakt podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, ewentualne wymierzenie przez Zakład składki na to ubezpieczenie, musi być poprzedzone wydaniem przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia decyzji o objęciu wnioskodawcy ubezpieczeniem zdrowotnym od tej działalności.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł, jak sentencji wyroku.

Apelację od powyższego wyroku, w całości, wniósł pozwany, zarzucając:

1.  naruszenie art. 386 § 4 w zw. z art. 477 ¹⁴ § 2 kpc tj. nierozpoznanie istoty sprawy poprzez zaniechanie zbadania materialnej podstawy żądania, brak oceny prawidłowości decyzji ZUS, która to ocena miałaby swoje odzwierciedlenie w orzeczeniu Sądu, błędne ustalenie przedmiotu sporu pomiędzy stronami poprzez uznanie, iż przedmiot rozstrzygnięcia zawarty w zaskarżonej decyzji dotyczył objęcia wnioskodawcy ubezpieczeniem zdrowotnym, a nie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne;

2.  naruszenie art. 327 ¹ § 1 pkt. 1 kpc poprzez niewskazanie materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, a w konsekwencji tego niepoddawanie się wyroku kontroli instancyjnej;

3.  naruszenie art. 325 kpc poprzez zawarcie w sentencji w roku rozstrzygnięcia co do okresu poprzez wskazanie okresu do (...)-10 podczas gdy sporny okres dotyczy do 10.2023 r.;

4.  naruszenie art. 83 ust. 1 pkt.3 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1 c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez pominięcie przez Sąd pierwszej instancji faktu, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma charakter następczy i jako taka potwierdza prawomocnie przesądzoną kwestie schematu podlegania do ubezpieczeń w oznaczonym w okresie i podstawę wymiaru składek w tym zdrowotnych i docelowo określa zadłużenie z tego tytułu realizując tym samym przypisane w ustawie zadania oraz niewłaściwe przyjęcie, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do wydawania decyzji dotyczących objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym;

5.  naruszenie art. 109 ust. l ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2022. 2561 t.j.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie wyłącznie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uprawniony jest do rozstrzygnięcia dotyczącego składki na ubezpieczenie zdrowotne, podczas gdy sam fakt prowadzenia przez odwołującego w spornych okresach indywidualnej działalności gospodarczej z okresowym zbiegiem do ubezpieczeń w ramach pozostawania w stosunku pracy, powoduje że spełnione są warunki do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i kreuje to zobowiązanie do opłacania wielokrotności składek na ubezpieczenia zdrowotne.

Wskazując na wyżej sprecyzowane zarzuty pozwany wnosił o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja skutkować musi uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do Sądu Okręgowego do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Istotą sprawy było rozstrzygniecie, czy W. W. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz czy jego zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 29.126,84 zł za okres od 06.2018r. do 10.2023r.

W zaskarżonym wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2022.2561 t.j.) do wydania decyzji o objęciu ubezpieczonego W. W. ubezpieczeniem zdrowotnym za okres od 2018-06 do (...)-10 właściwy jest Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego stanowisko Sądu I instancji nie jest trafne, zaś Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty niniejszej sprawy, którą było rozstrzygniecie, czy odwołujący jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Tymczasem Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie wyłącznie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uprawniony jest do rozstrzygnięcia dotyczącego składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego trafne są wywiedzione w apelacji zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także art. 109 ust. l ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Po pierwsze wskazać należy, że w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego, jej treść wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W postępowaniu zainicjowanym odwołaniem wniesionym do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego, w związku z czym nie ustala prawa do świadczeń, i choć samodzielnie oraz we własnym zakresie rozstrzyga wszelkie kwestie związane z prawem lub wysokością świadczenia objętego decyzją, to jego rozstrzygnięcie odnosi się do zaskarżonej decyzji. Przedmiotem postępowania sądowego w sprawach z odwołania od decyzji organu rentowego jest zatem ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Postępowanie to jest postępowaniem kontrolnym, dlatego postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy. Sąd orzekający nie może tego organu zastępować, powodowałoby to bowiem wyeliminowanie poprzedzającej postępowanie sądowe drogi administracyjnej. Reasumując - postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy, a treść decyzji wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sądu (por. też wyrok Sądu Najwyższego z 20 maja 2004 r., II UK 395/03, OSNP 2005 nr 3, poz. 43).

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że istotą niniejszej sprawy, wyznaczoną przez zaskarżoną decyzję, było rozstrzygnięcie, czy odwołujący posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, a nie kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, czy wysokość podstawy wymiaru składek.

Ta ostatnia kwestia została prawomocnie przesądzona decyzją z dnia (...) r., której ocena nie była przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Decyzja ta nie została zaskarżona i jest prawomocna. Zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana następczo, niejako w oparciu o decyzję z 16.03.2023 r., na mocy której stwierdzono, iż W. W. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresach: od 09.11.2000r. do 31.05.2001r.; od 01.08.2001r. do 12.04.2004r.; od 28.09.2004r. do 03.10.2004r.; od 01.12.2004r. do 16.05.2005r.; od 01.11.2005r. do 31.03.2008r.; 01.05.2008r. do 30.06.2008r., a podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i ubezpieczenie zdrowotne stanowią kwoty szczegółowo wymienione w tej decyzji za poszczególne miesiące. Natomiast w okresach: od 01.07.2000r. do 08.11.2000r.; od. 01.06.2001r. do 31.07.2001r.; od 13.04.2004r. do 27.09.2004r.; od 04.10.2004r. do 30.11.2004r.; od 17.05.2005r. do 31.10.2005r.; od 01.04.2008r. do 30.04.2008r. i od 01.07.2008r. do nadal, płatnik składek nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, ponieważ posiada inny tytuł do tych ubezpieczeń – podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u innego płatnika składek i w tym okresie nie przebywał na urlopie bezpłatnym. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wyjaśnił m.in. motywy obliczenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Powyższa decyzja nie została zaskarżona przez płatnika składek.

Jak trafnie zarzucał apelujący – w niniejszej sprawie Sąd I instancji błędnie zaniechał merytorycznego rozpoznania sprawy dotyczącej zadłużenia z tytułu składek zdrowotnych, uznając brak właściwości pozwanego organu rentowego do rozstrzygania o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego i w konsekwencji w nieprawidłowy sposób ustalając przedmiot sporu między stronami. Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że w zakresie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (której przedmiot Sąd meriti nietrafnie oznaczył jako objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym) organem wyłącznie właściwym jest Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest rzeczowo uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy uznał, że za takim stanowiskiem przemawia m.in. fakt, że odwołujący co do zasady negował podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi choćby na bardzo małe dochody. Odwołujący w niniejszym postępowaniu kwestionował jednak przede wszystkim wysokość zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Z kolei stosownie do art. 82 ust. 1 i 3 cytowanej ustawy jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie, jeżeli zaś ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności z zastrzeżeniem ust. 4. Nadto, jak wynika z brzmienia art. 13 pkt 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoby prowadzące działalność pozarolniczą gospodarczą podlegają ubezpieczeniom społecznym od dnia jej rozpoczęcia do dnia jej zakończenia.

Odwołujący jako osoba prowadząca działalność w gospodarczą spełniał przesłanki z art. 82 ust. 1 i 2 ustawy o świadczenia opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do objęcia go obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne ze wszystkich tytułów odrębnie. Natomiast organ rentowy działając w ramach art. 83 ust. l pkt.3 ustawy systemowej wydał decyzję o wysokości zadłużenia i poboru składek w tym zakresie.

Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 1 c ustawy systemowej – do zakresu działania Zakładu należy między innymi: wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z kolei w myśl art. 83 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o s.u.s. - Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.

Ponownie podkreślić w tym miejscu należy, że istotą niniejszej sprawy, wyznaczoną przez zaskarżoną decyzję, było rozstrzygnięcie, czy odwołujący posiada zadłużenie z tytułu składek zdrowotnych, a nie kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, czy wysokość podstawy wymiaru składek.

W konsekwencji Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty niniejszej sprawy, którą było rozstrzygniecie, czy odwołujący jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, nie zaś to, czy podlega on ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Dodatkowo Sąd Apelacyjny wskazuje, że w treści sentencji zaskarżonego wyroku błędnie oznaczono datę końcową spornego okresu jako (...)-10, zamiast prawidłowo październik 2023r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji przeprowadzi zatem postępowanie dowodowe ukierunkowane na wyjaśnienie wyżej wskazanych braków.

Powyższe uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.c.

Wiesława Stachowiak