Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 listopada 2023 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska

Protokolant: Emilia Wielgus

po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym

sprawy E. S. (1)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

przy udziale : (...) S.A. z siedzibą w K.

o podleganie ubezpieczeniom

na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie

z dnia 19 lipca 2022 r. sygn. akt III U 89/22

oraz na skutek zażalenia E. S. (1)

na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Okręgowego w Koninie

z dnia 19 lipca 2022r. sygn. akt III U 89/22

1.  oddala apelację,

2.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. na rzecz E. S. (1) kwotę 240 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej,

3.  oddala zażalenie,

4.  zasądza od E. S. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. kwotę 240 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.

Marta Sawińska

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 grudnia 2021r. nr (...)znak: (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. stwierdził, że E. S. (1) jako pracownik u płatnika składek (...) S.A. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emertytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 16 listopada 2020r. do 12 lipca 2021r.

W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że E. S. (1) zawarła umowę o pracę z (...) S.A. na okres próbny od 16 listopada 2020r. do 31 stycznia 2021r. na stanowisku sprzedawcy – kasjera. W dniu 1 lutego 2021r. umowa o pracę została przedłużona do dnia porodu. Organ rentowy podniósł, że odwołująca faktycznie nie rozpoczęła pracy, bowiem w dniu wskazanym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy nie stawiła się w pracy. W tym też dniu wpłynęło jej zaświadczenie o niezdolności do pracy. ZUS uznał zatem, że odwołująca nie świadczyła pracy i przez to nie można przypisać jej cech zatrudnionego pracownika. Organ rentowy uznał, że zawarta pomiędzy odwołującą a płatnikiem umowa nie doprowadziła do powstania stosunku pracy, a tym samym nie zrodziła po stronie organu rentowego obowiązku objęcia odwołującej ubezpieczeniami.

Odwołanie od decyzji złożyła E. S. (1).

Wiosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu od 16 listopada 2020r. do 12 lipca 2021r. Domagała się także zasądzenia od organu rentowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej.

Odwołująca podniosła, że moment nawiązania stosunku pracy jest jasno określony w art. 26 kodeksu pracy i nie jest obwarowany żadnymi dodatkowymi wymaganiami – w szczególności nie jest konieczne faktyczne rozpoczęcie świadczenia pracy przez pracownika. Nadto wskazała, że nie rozpoczęła świadczenia pracy w dniu 16 listopada 2020r. z przyczyn całkowicie od siebie niezależnych, bowiem została wówczas poinformowana przez nowego pracodawcę, że może przyjść do pracy po raz pierwszy dopiero w dniu 17 listopada 2020r. Przesunięcie tego dnia wynikało z faktu, że musiała najpierw zostać przeszkolona przez kierowniczkę, która 16 listopada 2020r. była nieobecna. Podkreśliła, że w dniu 16 listopada 2020r. była nie tylko gotowa do podjęcia pracy, ale także zdolna do jej podjęcia, co potwierdza fakt, że przeszła wcześniej wszystkie wymagane badania, natomiast nie mogła się stawić w pracy dnia następnego z uwagi na problemy zdrowotne. Wskazała przy tym, że jej ciąża została stwierdzona dopiero 30 listopada 2020r., zaznaczyła, że zanim podpisała z (...) S.A. umowę o pracę przeszła rekrutację, która trwała blisko miesiąc. Ponadto zanim zawarła powyższą umowę o pracę przebywała na stażu z Powiatowego Urzędu Pracy.

Płatnik składek (...) S.A. przystąpił do sprawy.

Wyrokiem z 19 lipca 2022 r. (sygn. III U 89/22) Sąd Okręgowy w Koninie zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż E. S. (1) podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek (...) S.A. w K. od dnia 16 listopada 2020r. do dnia 12 lipca 2021r. (pkt 1 wyroku) oraz zasądził od pozwanego na rzecz odwołującej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2 wyroku).

Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

E. S. (1) ukończyła studia licencjackie na kierunku politologia w specjalności administracja samorządowa.

W okresach od 27 listopada 2009r. do 26 marca 2010r., od 25 października 2010r. do 25 stycznia 2011r. i od 1 października 2019r. do 1 marca 2020r. odwołująca odbywała staże organizowane przez Powiatowy Urząd Pracy w K.. Ponadto w okresach od 3 listopada 2014r. do 2 września 2018r. i od 3 września 2018r. do 28 lutego 2019r. była zatrudniona w sklepie (...) w K..

E. S. (1) powzięła od koleżanki informację, że w P. ma powstać nowy market D.. W związku z powyższym złożyła wniosek o zatrudnienie. Po upływie około miesiąca została telefonicznie poinformowana o tym, że dopuszczono ją do postępowania rekrutacyjnego.

Po zakończonym procesie rekrutacji płatnik składek podjął decyzję o zatrudnieniu odwołującej.

Przed podjęciem zatrudnienia, w dniu 31 października 2020r., E. S. (1) otrzymała od płatnika (...) S.A. skierowanie na wstępne badania lekarskie. Odwołująca wykonała te badania w dniu 6 listopada 2020r. i uzyskała zaświadczenie lekarskie stwierdzające jej zdolność do pracy na stanowisku sprzedawca‒kasjer.

Ponadto w dniu 31 października 2020r. odwołująca uzyskała skierowanie na badania sanitarno-epidemiologiczne, które wykonała 6 listopada 2020r. i uzyskała zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia prac w procesie produkcji i w obrocie żywnością na stanowisku sprzedawca-kasjer.

Przed podjęciem zatrudnienia odwołująca zapoznała się z zasadami równego zatrudnienia w zatrudnieniu, złożyła oświadczenie PIT‒2 i oświadczenie o podwyższonych kosztach uzyskania przychodu, podpisała oświadczenie o zakazie sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim, wypełniła kartę dotyczącą uprawnień pracownika – rodzica, podpisała umowę o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie i klauzulę informacyjną (...).

W dniu 14 listopada 2020r. E. S. (1) zawarła z (...) S.A. umowę o pracę, na mocy której została zatrudniona na okres próbny od 16 listopada 2020r. do 31 stycznia 2021r. na stanowisku sprzedawca–kasjer, w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 2.600 zł brutto.

Od dnia 16 listopada 2020r. E. S. (1) była zgłoszona do ubezpieczenia społecznego jako pracownik płatnika. Zgłoszenie wysłane zostało w dniu 26 listopada 2020r.

W momencie, kiedy odwołująca została zatrudniona market D. w P. był jeszcze budowany. W związku z powyższym odwołująca miała odbywać przeszkolenie i świadczyć pracę w markecie D. w K..

Płatnik składek uwzględniał odwołującą w grafiku.

Osoba zawierająca z odwołującą umowę o pracę poinformowała odwołującą, że do jej obowiązków będzie należało wypiekanie pieczywa, sprzedaż na dziale mięsnym, obsługiwanie kasy oraz wykładanie towarów.

Ponadto płatnik składek przedstawił odwołującej pisemny zakres obowiązków, zgodnie z którym do jej obowiązków należało zapewnienie prawidłowej obsługi klientów sklepu, zgodnie ze standardami obowiązującymi w firmie, znajomość aktualnej oferty handlowej, prawidłowe kasowanie towarów, dbanie o estetykę i ekspozycję towaru w wyznaczonych sektorach sklepu, aktualizacja i umieszczanie wywieszek cenowych zwykłych i promocyjnych w miejscu składowania, udzielanie informacji handlowych o aktualnej ofercie sklepu, wpłacanie utargu w wyznaczonych przez pracodawcę godzinach i miejscu, sprawdzanie terminowości towaru oraz wykonywanie innych prac zleconych przez kierownika.

Odwołująca miała rozpocząć pracę w dniu 16 listopada 2020r. o godzinie 8:00 w markecie D. w K.. Uzyskała jednakże telefoniczną informację, że do pracy ma zgłosić się 17 listopada 2020r., bowiem 16 listopada 2020r. nie będzie w pracy pani kierownik.

Odwołująca w godzinach porannych w dniu 16 listopada 2020r. czuła się dobrze i gdyby nie telefoniczna informacja, że ma zgłosić się do pracy dopiero 17 listopada 2020r., to stawiłaby się w pracy. W godzinach popołudniowych dostała natomiast silnych bóli brzucha oraz pojawiło się u niej krwawienie i udała się do lekarza. Lekarz zdiagnozował wówczas u odwołującej wczesną ciążę i jednocześnie wskazał, że ciąża może być jednak potwierdzona dopiero za kilka tygodni. Odwołująca uzyskała zwolnienie lekarskie. W związku z powyższym odwołująca telefonicznie poinformowała kierowniczkę marketu D. w K. o tym, że jest niezdolna do pracy i nie pojawi się w pracy.

Zawierając umowę o pracę odwołująca nie wiedziała, że jest w ciąży.

Od 16 listopada 2020r. do 11 lipca 2021r. E. S. (1) przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą.

W związku z tym, że odwołująca była w ciąży pracodawca przedłużył jej umowę o pracę do dnia porodu.

Odwołująca urodziła dziecko w dniu (...)

Wnioskiem z 31 sierpnia 2021r. E. S. (1) wystąpiła do ZUS o wypłatę zasiłku macierzyńskiego.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z płatnikiem składek ZUS w dniu 22 grudnia 2021r. wydał zaskarżoną decyzję, w której stwierdził, że E. S. (1) jako pracownik u płatnika składek (...) S.A. nie podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 16 listopada 2020r. do 12 lipca 2021r.

Następnie decyzją z dnia 26 stycznia 2022r. ZUS odmówił odwołującej prawa do zasiłku chorobowego od 3 lutego 2021r. do 20 maja 2021r. i od 22 maja 2021r. do 11 lipca 2021r. oraz zasiłku macierzyńskiego od 12 lipca 2021r. do 10 lipca 2022r. wskazując, że odwołująca nie podlegała ubezpieczeniu chorobowemu. Jednocześnie ZUS zobowiązał odwołującą do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 13.364,20 zł.

Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy faktycznie odwołującą i płatnika składek łączył od 16 listopada 2020r. do 12 lipca 2021r. stosunek pracy, a co za tym idzie, czy E. S. (1) posiadała status pracownika (stanowiący podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym) czy też sporządzono jedynie fikcyjną umowę o pracę ‒ wyłącznie w celu uzyskania przez nią tytułu do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Następnie Sąd Okręgowy podał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, pracownik objęty jest obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym, zaś obowiązek ten powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy i trwa do dnia jego ustania. Pracownika do ubezpieczeń społecznych zgłasza pracodawca, który jest płatnikiem składek. Zacytował również art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 22 § 1 k.p.

Podkreślił, że stosownie do treści art. 26 k.p. stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli terminu tego nie określono – w dniu zawarcia umowy. Tym samym aby stosunek pracy się nawiązał nie jest konieczne rozpoczęcie wykonywania obowiązków pracowniczych.

Zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie istotne pozostawało to, z jakich przyczyn odwołująca nie przystąpiła do świadczenia pracy.

W ocenie Sądu Okręgowego z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, że odwołująca nie podjęła pracy z przyczyn zupełnie niezależnych od niej, tj. niezdolności do świadczenia pracy z powodu choroby związanej z ciążą. Jej nieobecność w pracy była zatem usprawiedliwiona. Zdaniem Sądu Okręgowego, nie można też pominąć faktu, że odwołująca miała rozpocząć pracę w dniu 16 listopada 2020r. i od rana była w stanie zgłosić się w pracy. Dolegliwości chorobowe pojawiły się bowiem u niej w godzinach popołudniowych, jednakże to pracodawca wydał jej polecenie, aby zgłosiła się do pracy w dniu 17 listopada 2020r., bowiem 16 listopada 2020r. nie było w pracy kierowniczki, która miała przyuczać odwołującą do pracy.

Zdaniem Sądu Okręgowego z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie można również wyciągnąć wniosków, że umowa o pracę zawarta pomiędzy odwołującą i płatnikiem zmierzała do obejścia prawa lub była pozorna.

Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że organ rentowy jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazał art. 58 k.c., podnosząc obejście ustawy i zarzucając pozorność umowy o pracę.

W dalszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą także okoliczności wskazane w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2005r. w sprawie II UK 43/05 (OSNP 2006/15-16/251), w którym przyjęto, iż cel zawarcia umowy o pracę w postaci osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z ustawą, co jednak nie może oznaczać akceptacji dla nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań oraz korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, przy zawarciu umowy o pracę na krótki okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienie do świadczenia i ustaleniu wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania świadczeń obliczonych od tej podstawy. Taka umowa o pracę jest w istocie nieważna jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które pozwalałyby na wysnucie takich przypuszczeń. Sąd Okręgowego podkreślił, że przede wszystkim w momencie zawierania umowy o pracę odwołująca nie wiedziała, że jest ciąży, ponadto jej wynagrodzenie nie zostało wygórowane. Nie można też – w ocenie Sądu Okręgowego - pominąć faktu, że odwołująca podejmowała wcześniej zatrudnienie oraz świadczyła pracę w ramach stażu.

Sąd Okręgowy podał nadto, że w przedmiotowej sprawie brak jest również podstaw do uznania, że zawarta pomiędzy odwołującą i płatnikiem składek umowa o pracę była pozorna. Umowa o pracę z dnia 14 listopada 2020r. odpowiadała wszystkim kryteriom stawianym umowom o pracę, a mianowicie zawierała określenie stron umowy, jej rodzaju, datę zawarcia oraz rodzaj pracy, wynagrodzenie za pracę, wymiar czasu pracy oraz termin jej rozpoczęcia. Nadto zgromadzony materiał dowodowy potwierdza wolę płatnika składek zatrudnienia odwołującej a także wolę pracownika w zakresie świadczenia pracy. Wskazuje na to fakt, że po stronie płatnika istniała realna potrzeba zatrudnienia pracowników, bowiem płatnik składek otwierał nowy sklep. Odwołująca przeszła cały proces rekrutacyjny, wykonała stosowne badania lekarskie i była zdolna do podjęcia pracy na stanowisku sprzedawcy – kasjera. W ocenie Sądu Okręgowego nie ulega również wątpliwości, ze odwołująca miała wolę podjęcia zatrudnienia. Praca ta była dla niej atrakcyjna, bowiem sklep, w którym miała świadczyć pracę znajdował się blisko jej miejsca zamieszkania. Ponadto odwołująca posiadała doświadczenie w pracy w sklepie. Fakt zaś, iż u odwołującej wystąpiła niezdolność do pracy po podpisaniu umowy o pracę, a przed rozpoczęciem wykonywania pracy nie świadczy w ocenie Sądu Okręgowego o pozorności oświadczeń woli składających się na umowę o pracę. Tym samym nie można uznać, że umowa o pracę zawarta pomiędzy odwołującą a płatnikiem była nieważna lub pozorna, co w konsekwencji prowadzi do uznania ważności przedmiotowej umowy. E. S. (1) miała bowiem zamiar podjęcia świadczenia pracy od dnia 16 listopada 2020r. Pracodawca z kolei obejmował swym zamiarem realizację swych obowiązków z tego tytułu.

Sąd Okręgowy podkreślił, że podjęcie wykonywania umowy nie stanowi elementu statuującego ważność umowy o pracę. W sytuacji zatem, gdy w momencie jej zawarcia nie istniały okoliczności wskazujące na niemożność jej realizacji przez którąkolwiek ze stron (a okoliczność taka nie została w żaden sposób w toku procesu wykazana, bowiem odwołująca przed podpisaniem umowy o pracę nie wiedziała nawet, że jest w ciąży) okoliczności zaistniałe po zawarciu umowy nie mogą wpływać na ocenę ważności umowy. Sam zatem fakt późniejszego wystąpienia niezdolności do pracy (przed przystąpieniem do jej wykonywania) jako okoliczność niezależna od woli pracownika czy pracodawcy, będącej zdarzeniem losowym, nie może – w ocenie Sądu Okręgowego - stanowić podstawy odmiennej oceny zawartej umowy o pracę.

Reasumując w ocenie Sądu Okręgowego, stwierdzić trzeba, że odwołanie E. S. (1) jest uzasadnione.

W związku z powyższym Sąd Okręgowy w oparciu o przepis art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż odwołująca podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek (...) S.A. w K. od dnia 16 listopada 2020r. do dnia 12 lipca 2021r. (pkt 1 wyroku).

O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 108 § 1 i 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (pkt 2 wyroku).

Zdaniem Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w stawce większej niż minimalna.

Zgodnie z art. 109 § 2 k.p.c. oceniając zasadność kosztów procesu strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, sąd jest obowiązany brać pod uwagę charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika, rodzaj podjętych przez niego czynności, a także zakres, w jakim przyczynił się on do rozpoznania i wyjaśnienia sprawy. Zasadą jest, że koszty zastępstwa procesowego są ustalane w oparciu o stawki minimalne, znajdujące się w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, określenie należnego radcy prawnemu wynagrodzenia w kwocie odpowiadającej wielokrotności stawki minimalnej uzależnione jest od uznania przez sąd, że za takim jego oznaczeniem przemawiają szczególne okoliczności, wskazane w art. 109 § 2 k.p.c.

Sąd Okręgowy podkreślił, że ustawodawca, określając stawki minimalne opłat rozważył i uwzględnił okoliczności charakterystyczne dla danego rodzaju sprawy, dokonując swoistej wyceny nakładu pracy profesjonalnego pełnomocnika. Aktywność pełnomocnika w postępowaniu, jakiej można oczekiwać od profesjonalisty, działającego w interesie swego mocodawcy, nie może być wystarczającym argumentem za ustaleniem wynagrodzenia w kwocie wyższej aniżeli wynika ono z zastosowania stawki minimalnej, przewidzianej dla danej sprawy. Podstawę do ustalenia wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej wielokrotności stawki minimalnej mogłoby stanowić jedynie wykazanie szczególnych cech, które charakteryzują daną sprawę w sposób odbiegający od innych postępowań.

W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie tak rozumiane szczególne okoliczności nie wystąpiły.

Sąd Okręgowy wskazał, że przede wszystkim niniejsza sprawa nie należy do spraw szczególnie skomplikowanych, a nakład pracy pełnomocnika odwołującej nie był wyjątkowy. Działanie pełnomocnika sprowadziło się do napisania kilku pism procesowych oraz uczestnictwie w rozprawach i zgłaszaniu wniosków dowodowych. Takie działanie pełnomocnika mieściło się w granicach zwykłego reprezentowania strony. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika odwołującej materiał dowodowy nie był wyjątkowo obszerny, a postępowanie przed sądem nie trwało długo.

Pełnomocnik odwołującej podnosił, że nastąpiła deprecjacja stawki wynagrodzeń pełnomocników określonych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Nie można jednakże tracić z pola widzenia, że sąd jest związany przepisami prawa i nie może wykraczać poza ich granice. Wobec powyższego sąd jest zobowiązany stosować stawki minimalne określone w rozporządzeniach, a jedynie przy podwyższaniu wynagrodzenia pełnomocnika brać pod uwagę, zgodnie z przepisami, charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika, rodzaj podjętych przez niego czynności, a także zakres, w jakim przyczynił się on do rozpoznania i wyjaśnienia sprawy. Reasumując Sąd Okręgowy podał, że jak już wcześniej zauważono żadne z powyższych okoliczności w przedmiotowej sprawie nie uzasadniały przyznania pełnomocnikowi kosztów zastępstwa procesowego w kwocie przewyższającej stawkę minimalną.

Zażalenie na postanowienie zawarte w wyroku z 19 grudnia 2022 r. dotyczące kosztów procesu (pkt 2) wniosła odwołująca E. S. (1) zaskarżając go w części tj. w zakresie niezasądzającym z tytułu kosztów zastępstwa procesowego dalszej kwoty 540 zł.

Odwołująca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz odwołującej dalszej kwoty w wysokości 540 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, tj. zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w łącznej wysokości 720 zł oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz odwołującej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na zażalenie odwołującej organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od odwołującej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany organ rentowy, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1.  naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021, poz. 423 ze zm.),

2.  naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 k.p.c. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze zarzuty wskazane powyżej organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.

W odpowiedzi na apelację organu rentowego odwołująca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującej kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w wysokości dwukrotności stawki minimalnej.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Wniesioną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych apelację uznać należy za bezzasadną.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest oczywiście prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego, dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo także zastosował prawo materialne. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania. Wobec niewątpliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie widział też konieczności uzupełniania postępowania dowodowego.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych pracownik objęty jest obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym, zaś obowiązek ten powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Pracownika do ubezpieczeń społecznych zgłasza pracodawca, który jest płatnikiem składek. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, czyli zatrudnioną przez pracodawcę.

Z kolei art. 22 § 1 kodeksu pracy stanowi, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów, stwierdzić należy w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia czy odwołująca E. S. (1) w spornym okresie była pracownikiem spółki (...) S.A. i czy z tego tytułu podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.

W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli umowa o pracę została zawarta dla pozoru, nie może ona stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, aby móc stwierdzić, że została zawarta pozorna umowa przy składaniu oświadczeń woli - przy podpisywaniu umowy - obie strony muszą mieć (mają) świadomość, że osoba określona w umowie, jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy. Oznacza to, że strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wynikających z umowy. Innymi słowy, strony stwarzają pozór rzeczywistego dokonania czynności prawnej o określonej treści, podczas gdy tak naprawdę nie chcą wywołać żadnych skutków prawnych lub też wywołać inne, niż w pozornej czynności deklarują (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 04.02.2000 r., II UKN 362/99, OSNAPiUS 2001/13/449, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.07.2012 r., I UK 27/12, LEX nr 1218584).

Stosunek pracy jest dobrowolnym stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym, zachodzącym między dwoma podmiotami, z których jeden, zwany pracownikiem, obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób ciągły, powtarzający się, na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu, zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.10.2009 r., III PK 38/2009, LEX nr 560867). Cechą wyróżniającą stosunek pracy (art. 22 § 1 k.p.), jest zatem wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy, a charakter i zakres tego podporządkowania w sytuacji, gdy stronami umowy o pracę są osoby sobie bliskie, nie może być różny od koniecznego w relacjach między osobami obcymi, skoro ma świadczyć o nawiązaniu takiego rodzaju stosunku prawnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.03.2008 r., I PK 210/2007, LEX nr 1615034).

Sąd Apelacyjny podkreśla, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, którego to stanu faktycznego organ rentowy nie kwestionował wynika, że E. S. (1) powzięła od koleżanki informację, że w P. ma powstać nowy market D. i w związku z powyższym złożyła wniosek o zatrudnienie. Po upływie około miesiąca została telefonicznie poinformowana o tym, że dopuszczono ją do postępowania rekrutacyjnego. Po zakończonym procesie rekrutacji płatnik składek podjął decyzję o zatrudnieniu odwołującej. Przed podjęciem zatrudnienia, w dniu 31 października 2020r., E. S. (1) otrzymała od płatnika (...) S.A. skierowanie na wstępne badania lekarskie, które wykonała w dniu 6 listopada 2020r. i uzyskując zaświadczenie lekarskie stwierdzające jej zdolność do pracy na stanowisku sprzedawca-kasjer. Ponadto w dniu 6 listopada 2020r. odwołująca uzyskała zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia prac w procesie produkcji i w obrocie żywnością na stanowisku sprzedawca-kasjer. Przed podjęciem zatrudnienia odwołująca zapoznała się z zasadami równego zatrudnienia w zatrudnieniu, złożyła oświadczenie (...) i oświadczenie o podwyższonych kosztach uzyskania przychodu, podpisała oświadczenie o zakazie sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim, wypełniła kartę dotyczącą uprawnień pracownika – rodzica, podpisała umowę o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie i klauzulę informacyjną (...). W dniu 14 listopada 2020r. E. S. (1) zawarła z (...) S.A. umowę o pracę, na mocy której została zatrudniona na okres próbny od 16 listopada 2020r. do 31 stycznia 2021r. na stanowisku sprzedawca–kasjer, w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 2.600 zł brutto. W momencie, kiedy odwołująca została zatrudniona market D. w P. był jeszcze budowany i w związku z powyższym odwołująca miała odbywać przeszkolenie i świadczyć pracę w markecie D. w K., płatnik składek uwzględniał odwołującą wówczas w grafiku. Do obowiązków odwołującej na stanowisku kasjer-sprzedawca należała m.in. wypiekanie pieczywa, sprzedaż na dziale mięsnym, obsługiwanie kasy oraz wykładanie towarów. Miała ona również zapewnić prawidłową obsługę klientów sklepu, zgodnie ze standardami obowiązującymi w firmie, wymagana była m. in. znajomość aktualnej oferty handlowej, prawidłowe kasowanie towarów, dbanie o estetykę i ekspozycję towaru w wyznaczonych sektorach sklepu, aktualizacja i umieszczanie wywieszek cenowych zwykłych i promocyjnych w miejscu składowania, udzielanie informacji handlowych o aktualnej ofercie sklepu, wpłacanie utargu w wyznaczonych przez pracodawcę godzinach i miejscu, sprawdzanie terminowości towaru oraz wykonywanie innych prac zleconych przez kierownika. Według ustaleń między odwołującą a płatnikiem składek odwołująca miała rozpocząć pracę w dniu 16 listopada 2020r. o godzinie 8:00 w markecie D. w K., natomiast uzyskała telefoniczną informację, że do pracy ma zgłosić się dopiero 17 listopada 2020r., bowiem 16 listopada 2020r. nie będzie w pracy pani kierownik (która miała ją w tym dniu przeszkolić).

Nadto Sąd Apelacyjny zwraca uwagę, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że odwołująca w godzinach porannych w dniu 16 listopada 2020r. czuła się dobrze i gdyby nie telefoniczna informacja, że ma zgłosić się do pracy dopiero 17 listopada 2020r., to stawiłaby się w pracy. Z kolei w godzinach popołudniowych dostała silnych bóli brzucha oraz pojawiło się u niej krwawienie, dopiero wtedy udała się do lekarza, który zdiagnozował u odwołującej wczesną ciążę i jednocześnie wskazał, że ciąża może być jednak potwierdzona dopiero za kilka tygodni. W tym samym dniu (w dniu wizyty) odwołująca uzyskała zwolnienie lekarskie, wówczas telefonicznie poinformowała kierowniczkę marketu D. w K. o tym, że jest niezdolna do pracy i nie pojawi się w pracy.

Nadto Sąd Apelacyjny podkreśla, że zawierając umowę o pracę odwołująca nie wiedziała, że jest w ciąży, faktycznie ciąża u odwołującej została potwierdzona dopiero pod koniec listopada.

W ocenie Sądu Apelacyjnego wszystkie ustalenia faktyczne, dokonane przez Sąd Okręgowy, znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, który Sąd I instancji właściwie ocenił na podstawie jego wszechstronnego rozważenia, polegającego na rzetelnej, bezstronnej ocenie wyników postępowania i ich prawidłowej interpretacji, przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Sąd Apelacyjny wskazuje, że zeznania przesłuchanych w sprawie odwołującej, świadków D. S., A. W. i A. G. potwierdziły fakt zawarcia umowy o pracę na czas określony przez odwołującą oraz gotowość odwołującej do podjęcia pracy w dniu 16 listopada 2020 r. Zeznania te były spójne i wiarygodne – pozwoliły w sposób niewątpliwy na ustalenie, że odwołująca choć faktycznie (ostatecznie) nie świadczyła pracy na stanowisku kasjer-sprzedawca u płatnika składek, to w dniu 16 listopada 2020 r. zgłosiła gotowość do podjęcia pracy m.in. uzyskała wszystkie niezbędne zaświadczenia (w tym o zdolności do pracy). Sąd Apelacyjny podkreśla, że odwołująca nie podjęła pracy z przyczyn zupełnie niezależnych od niej (z przyczyn losowych), tj. niezdolności do świadczenia pracy z powodu choroby związanej z ciążą, a jej nieobecność w pracy była zatem usprawiedliwiona. Sąd Apelacyjny zaznacza, że dolegliwości chorobowe u odwołującej pojawiły się bowiem w godzinach popołudniowych (pracę miała rozpocząć w godzinach porannych), jednakże to pracodawca wydał jej polecenie, aby zgłosiła się do pracy w dniu 17 listopada 2020r., bowiem 16 listopada 2020r. nie było w pracy kierowniczki, która miała przyuczać odwołującą do pracy.

Wbrew twierdzeniom apelującego organu rentowego, Sąd Okręgowy nie naruszył granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 233 § 1 k.p.c., albowiem ich wiarygodność i moc ocenił według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a zatem z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Zważyć należy, że wykazanie, iż Sąd I instancji naruszył art. 233 § 1 k.p.c., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być ograniczone do odmiennej interpretacji dowodów zebranych w sprawie, przy jednoczesnym zaniechaniu wykazania, iż ocena przyjęta za podstawę rozstrzygnięcia przekracza granicę swobodnej oceny dowodów, którą wyznaczają czynniki logiczny i ustawowy, zasady doświadczenia życiowego, aktualny stan wiedzy, stan świadomości prawnej i dominujących poglądów na sądowe stosowanie prawa. Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu na podstawie tego materiału dowodowego dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.

Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu Apelacyjnego, bezzasadny był zarzut organu rentowego dotyczący naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., a sprowadzający się w istocie do tego, że organ rentowy wskazał jedynie, iż w jego ocenie z przeprowadzonych dowodów Sąd I instancji wyciągnął wnioski niezgodne z ich ustaleniami.

Sąd Apelacyjny podkreśla, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza wolę płatnika składek zatrudnienia odwołującej, a także wolę pracownika w zakresie świadczenia pracy. Wskazuje na to fakt, że po stronie płatnika istniała realna potrzeba zatrudnienia pracowników, bowiem płatnik składek otwierał nowy sklep w P. i poszukiwał nowych pracowników. Odwołująca przeszła cały proces rekrutacyjny, wykonała stosowne badania lekarskie i była zdolna do podjęcia pracy na stanowisku sprzedawcy-kasjera. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie ulega również wątpliwości, że odwołująca miała wolę podjęcia zatrudnienia, a praca ta była dla niej atrakcyjna, bowiem sklep, w którym miała świadczyć pracę znajdował się blisko jej miejsca zamieszkania. Ponadto odwołująca posiadała doświadczenie w pracy w sklepie, gdyż wcześniej była zatrudniona w sklepie (...) w K. jako kasjer-sprzedawca. Z kolei fakt, iż u odwołującej wystąpiła niezdolność do pracy po podpisaniu umowy o pracę, a przed rozpoczęciem wykonywania pracy nie świadczy w ocenie Sądu Odwoławczego o pozorności oświadczeń woli składających się na umowę o pracę, tym samym nie można uznać, że umowa o pracę zawarta pomiędzy odwołującą a płatnikiem była nieważna lub pozorna, co w konsekwencji prowadzi do uznania ważności przedmiotowej umowy.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego umowa o pracę zawarta pomiędzy E. S. (1) a (...) S.A. ma wszystkie niezbędne elementy konstytuujące stosunek pracy na mocy art. 22 § 1 k.p.

Na marginesie należy także wskazać, iż sam fakt spodziewania się dziecka nie jest przesłanką uniemożliwiającą pracę, zaś zatrudnianie kobiet ciężarnych nie jest niedozwolone. Podkreślić też wypada, że odwołująca zawierając umowę o pracę nie wiedziała, że jest w ciąży, faktycznie ciąża została u niej potwierdzona dopiero pod koniec listopada 2020 r., a przed podjęciem zatrudnienia odwołująca uzyskała wszystkie wymagane zgody oraz zaświadczenia lekarskie o braku przeciwskazań do podjęcia pracy.

W licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego dotyczących umów o pracę jako podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym podkreślano, iż umowa o pracę jest zawarta dla pozoru (art. 83 k.c. w związku z art. 300 k.p.), a przez to nie stanowi tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a podmiot wskazany jako pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy, czyli strony z góry zakładają, iż nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wypełniających treść stosunku pracy. Nie można zatem przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca tę pracę przyjmował (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 04.08.2005r., II UK 321/04, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 190 i z dnia 19.10.2007r., II UK 56/07, LEX nr 376433). Powyższe znajduje również zastosowanie w sytuacji, kiedy pracownik zgłasza chęć oraz zamiar świadczenia pracy w danym dniu, a pracy tej nie świadczy z uwagi na zdarzenia losowe, niezawinione przez niego lub też nie świadczy pracy z przyczyn po stronie pracodawcy (nieprzyjęcie tej pracy przez pracodawcę).

W ocenie Sądu Apelacyjnego nie doszło również do naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, bowiem umowa o pracę zawarta na czas określony w dniu 14 listopada 2020 r. nie była pozorna, a odwołująca E. S. (2) zawierając ww. umowę miała zamiar świadczenia pracy na rzecz pracodawcy, a pracodawca miał zamiar przyjęcia tej pracy, natomiast wyłącznie z przyczyn losowych (zagrożona ciąża) nie doszło do faktycznego świadczenia pracy przez odwołującą na rzecz pracodawcy, natomiast nie przesądza to o nieważności czy też pozorności umowy o pracę.

Argumenty przedstawione przez organ rentowy w treści apelacji, nie podważyły w żaden sposób zasadności stanowiska Sądu I instancji.

W ocenie Sądu Apelacyjnego odwołująca spełniła przesłanki określone w art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że zostały spełnione warunki do objęcia jej ubezpieczeniem, jako osoby pracującej/zatrudnionej u płatnika składek. Z uwagi na powyższe rozważania, zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie można zatem w przedmiotowej sprawie stwierdzić także naruszenia przepisów prawa materialnego.

Uznając zarzuty apelującego organu rentowego za nieuzasadnione, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił wniesioną apelację (pkt 1 wyroku).

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. - jako strony przegrywającej - na rzecz odwołującej E. S. (1) kwotę 240 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej (pkt 2 wyroku).

Nadto Sąd Apelacyjny podkreśla, że w wyniku kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska żalącego odwołującej E. S. (1), tj. Sąd Apelacyjny stwierdził brak podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w stawce większej niż minimalna.

W art. 109 § 2 k.p.c. określone zostały kryteria, które sąd powinien brać pod uwagę rozstrzygając o wysokości kosztów procesu. Z treści tego przepisu wynika, że należy brać pod uwagę celowość i niezbędność kosztów z uwagi na charakter sprawy. Przy czym charakter sprawy obejmuje szeroki katalog okoliczności, do których zaliczyć należy: wartość przedmiotu sporu, tryb rozpoznania sprawy, zakres materiału dowodowego, złożoną konfigurację podmiotową, ilość żądań podlegającą rozpoznaniu czy stopień skomplikowania pod względem prawnym (zob. M. Uliasz, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 2) a także przedmiot sporu, prostotę lub złożoność stanu faktycznego, trudności dowodzenia lub ich brak, precedensowy charakter sprawy. Uszczegółowienie tych kryteriów stanowi art. 109 § 2 zd. 2 k.p.c. stanowiący, iż przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych przez stronę reprezentowaną przez zawodowego pełnomocnika sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte przez niego w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Powyższe unormowanie wiąże się z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie/radców prawnych. Cytowane wyżej rozporządzenie określa stawki opłat tytułem wynagrodzenia pełnomocnika procesowego. Stosownie do § 2 ust. 1 cyt. Rozporządzenia sąd zasądzając opłatę za czynności adwokata/radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu podstawę zasądzenia wymienionej opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozporządzeniu, która w niniejszej sprawie wynosi 180 zł. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Komentowany przepis ustanawia zasadę przyznawania wynagrodzenia adwokatowi/radcy prawnemu w stawce minimalnej, określonej przepisami cytowanego rozporządzenia. Natomiast możliwość przyznania wynagrodzenia w stawce podwyższonej nie jest wbrew sugestiom skarżącej automatyczna czy zależna od usytuowania wysokości dochodzonego roszczenia w górnej granicy lecz od rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika. Za trafne należy uznać stanowisko Sądu Najwyższego, wedle którego, jeżeli przemawia za tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, wówczas sąd może zasądzić opłatę wyższą, która nie może jednak przewyższyć sześciokrotnej stawki minimalnej ani wartości przedmiotu sprawy (por. post. SN z dnia 21 grudnia 2010 r., III CZ 64/10, Lex nr 1223593).

W świetle powyższego, Sąd ustosunkowując się do wniosku strony o zasądzenie kosztów ponad stawkę minimalną, zobowiązany jest ocenić zawiłość sprawy oraz wkład pracy reprezentującego stronę pełnomocnika.

W ocenie Sądu Apelacyjnego trafnie Sąd Okręgowy przyjął, że charakter sprawy i czynności dokonane przez pełnomocnika odwołującej w toku niniejszego postępowania, nie uzasadniały przyznania wynagrodzenia w czterokrotnej wysokości (jak tego domagała się odwołująca).

Analiza akt przedmiotowej sprawy dowodzi, iż nie była ona wielowątkowa pod względem okoliczności spornych i zakresu twierdzeń podnoszonych przez strony. Sąd Apelacyjny całkowicie podziela rozważania prawne Sądu Okręgowego zawarte w uzasadnieniu wyroku, a dotyczące braku podstaw do zasądzenia kosztów procesu w czterokrotnej wysokości oraz nie widzi podstaw do ich ponownego szczegółowego przytaczania.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zażalenie odwołującej jako niezasadne należało oddalić – o czym orzeczono w pkt 3 wyroku.

O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Apelacyjny orzekł zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c., w zw. z 2 ust. 2 i w zw. z § 9 ust. 2 § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądzając od odwołującej E. S. (1) - jako strony przegrywającej postępowanie zażaleniowe - na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. kwotę 240 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu zażaleniowym (pkt 4 wyroku).

sędzia Marta Sawińska